Mạng Trung Quốc dự đoán Ngô Bảo Châu được giải Fields
Mạng Trung Quốc dự đoán Ngô Bảo Châu được giải Fields
,
Ngô Bảo Châu xuất hiện trong nhiều danh sách dự đoán các ứng viên giải Fields năm nay. Anh đứng đầu danh sách một dự đoán trên mạng mathoverflow.net; một bài trên mạng math.columbia.edu khẳng định: nhiều người nghĩ rằng “Ngô là người chắc chắn thắng nhờ công trình của ông về bổ đề cơ bản (Ngo is a shoo-in for his work on the fundamental lemma)”. Dưới đây, xin giới thiệu một số dự đoán về giải Fields năm nay, lấy từ các mạng của nước láng giềng Trung Quốc, nơi “khát” các giải thưởng quốc tế nhất.
Tình hình gần đây của giới toán học quốc tế có vẻ trầm lắng, không ồn ào như mấy năm trước, nhất là khi cả thế giới sững sờ trước tin nhà toán học tài ba Perelman từ chối nhận giải Fields 2006 và giải thưởng 1 triệu USD của Viện Clay tặng cho người chứng minh được giả thuyết Poincaré.
Hồi ấy, các mạng Trung Quốc còn xôn xao với tin một người Hoa quốc tịch Mỹ là Khưu Thành Đồng (Shing-Tung Yau, sinh 1949, giải Fields 1982 và giải Wolf) cùng hai nhà toán học Trung Quốc khác “có liên quan” tới công trình của Perelman (thực ra là không có liên quan). [Only registered and activated users can see links. ] Ngô Bảo Châu trong buổi về nước gặp gỡ Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân ngày 23/7
Họ cũng tranh cãi về việc nhà toán học Terence Tao giải Fields 2006, tên chữ Hán là Đào Triết Hiên, có phải là người Trung Quốc hay không (thực ra ông này là công dân Australia gốc Hoa).
Theo thông lệ, Hội Liên hiệp Toán học quốc tế (IMU, International Mathemathical Union) sẽ cử ra một tiểu ban xét chọn giải Fields gồm khoảng 10 người, đứng đầu là đương kim Chủ tịch IMU - ông Laszlo Lovasz, nhà toán học người Hungary.
Chức vụ trưởng tiểu ban có ảnh hưởng rất lớn đối với kết quả xét chọn giải Fields. Nghe nói năm xưa Atiyah khi làm trưởng ban xét chọn giải Fields đã bỏ ngoài tai mọi xì xào, nhất quyết chọn nhà vật lý người Mỹ Witten làm chủ nhân giải Fields 1990. Từ đó tới nay, ngành toán - vật lý luôn hoạt động sôi nổi, chứng tỏ Atiyah là người có tầm nhìn.
Vì thế để dự đoán giải Fields năm nay, có lẽ cũng nên xem Laszlo Lovasz có sở thích gì.
Ông này khi học trung học đã giành 3 huy chương vàng thi Olympic Toán quốc tế (IMO, International Mathemathical Olympiad) các năm 1964, 1965 và 1966. Một điều thú vị: con trai ông cũng đoạt huy chương vàng IMO 2008. Lovasz chủ yếu chuyên làm về lĩnh vực tổ hợp học (combinatorics), từng đoạt giải Wolf lĩnh vực này.
Gần đây, trang bìa tạp chí Nature số tháng 8 có đưa tin về hai nhà toán học ở Princeton là Salvatore Torquato và Yang Jiao đã có thành tựu lớn về cải tiến 5 loại khối đa diện Plato và các bố trí của khối đa diện Archimedes; Yang Jiao là nghiên cứu sinh ở Princeton.
Nhưng thành tựu trên còn xa mới với tới giải Fields, vì hai người này thậm chí không được mời làm báo cáo về tổ hợp học.
Cho nên, có lẽ lĩnh vực này khó có ứng viên cho giải Fields, dù nhà tổ hợp học Lovasz làm trưởng ban xét chọn; tương tự như Trung Quốc năm 2002 là nước chủ nhà của Đại hội quốc tế các nhà toán học nhưng không người Trung Quốc nào đoạt giải Fields.
Về lĩnh vực xác suất (probability theory), vì năm 2006 Werner và Okounkov đã nhận giải Fields ở Madrid rồi nên năm nay lĩnh vực này sẽ không có dịp được xét tặng giải nữa.
Vậy ta hãy xem trong số các nhà toán học dưới 40 tuổi được mời đọc báo cáo tại phiên họp toàn thể Đại hội quốc tế các nhà toán học 2010, ai xứng đáng là ứng viên giải Fields năm nay?
Nói chung những người này đều là nhân vật hàng đầu trong lĩnh vực của họ, có nhiều khả năng đoạt giải Fields.
Lĩnh vực đại số có Bao-Chau Ngo (tức Ngô Bảo Châu), người Việt Nam, có lẽ là nhà đại số học danh tiếng nhất hiện nay.
Trên mạng có rất ít tư liệu về ông, tư liệu hiện có chủ yếu bằng tiếng Việt Nam. Khi dùng công cụ dịch của Google dịch ra tiếng Trung Quốc thì không tài nào hiểu được. Các bloger Trung Quốc đành trước tiên dịch ra Pháp ngữ (vì họ cho rằng tiếng Việt gần với tiếng Pháp), sau đó dịch ra tiếng Anh, thấy hiệu quả rất tốt.
Cống hiến chính của Ngô là đã cùng thầy mình là Gerard Laumon chứng minh được bổ đề cơ bản cho các nhóm Unita kết quả này có thể dẫn tới việc chứng minh nhiều định lý quan trọng khác của đại số học.
Ngô sinh năm 1972 tại Hà Nội, học trung học ở trường chuyên toán thuộc ĐHQG Hà Nội, có tài năng toán học cực cao, hai lần đoạt huy chương vàng IMO các năm 1988, 1989 với số điểm tối đa.
Sau đó, ông nhận học bổng toàn phần tại ĐH Sư phạm Paris. Trường này từng có 7 người đoạt giải Fields, so với ĐH Princeton chỉ có 2. Hiện nay, ông làm việc tại Viện Nghiên cứu cấp cao Princeton. Nghe nói, năm 2008 Ngo lại chứng minh được bổ đề cơ bản trong chương trình Langlands, vì thế giới toán học quốc tế lại một lần nữa quan tâm tới ông.
Nếu dịch hết các trang mạng Việt Nam viết về Bao-Chau Ngo thì có thể thấy họ hết sức đề cao ông. Nhưng khả năng đoạt giải Fields của Ngo thì tuyệt đối là dựa vào thực lực của ông, chứ không phải do dư luận tâng bốc.
Một bloger viết bài rất nực cười như sau: Khưu Thành Đồng, Đào Triết Hiên đều là người Hoa Nam, Trần Tỉnh Thân (thầy của Khưu, ở Mỹ) người tỉnh Triết Giang, cũng có thể coi là người miền Nam, nay lại thêm Ngo người Việt Nam, qua đó có thể thấy người Đông Nam Á thích hợp làm toán học.
Một nhà toán học khác rất có triển vọng là Artur Avila, sinh năm 1979 tại Brazil, 16 tuổi đoạt huy chương vàng IMO, 19 tuổi viết bài báo đầu tiên về toán học, 21 tuổi đi Pháp học, lấy bằng tiến sĩ, đúng là lý lịch chuẩn của một thiên tài thiếu niên. Avila chủ yếu làm về lĩnh vực hệ thống động lực, đã đạt nhiều thành tựu có tính sáng tạo đầu tiên, từng nhận giải Grand Prix Jacques Herbrand của Viện Khoa học Pháp giành cho các nhà khoa học dưới 35 tuổi (Werner năm 2003 cũng đoạt giải này, sau đó năm 2006 đoạt giải Fields). Avila hiện làm việc tại Viện Toán Clay.
Dĩ nhiên, trong số các nhà khoa học không được mời đọc báo cáo tại phiên họp toàn thể Hội nghị toán học thế giới 2010 tổ chức ở Ấn Độ cũng có nhiều tài năng xuất sắc. Thí dụ Damny Calegari, hiện là giáo sư Viện Công nghệ California, năm 2009 từng được tặng giải Clay. Ngoài ra Calegari còn là một nhà văn. Truyện ngắn A Green Light của ông từng được Hội Nhà văn quốc tế tặng giải Truyện ngắn hay nhất năm 1992.
Trích:
Tên tuổi các chủ nhân giải Fields sẽ được công bố trong phiên khai mạc Đại hội quốc tế các nhà toán học (ICM - International Congress of Mathematicians) lần thứ 26 họp tại Hyderabad, Ấn Độ ngày 19/ 8 năm nay.
Giải Fields (Fields Medal Prize) gồm một huy chương vàng và tiền thưởng 15.000 USD. Đây là giải thưởng danh giá nhất trong giới toán học, được đánh giá tương đương giải Nobel, thậm chí cơ hội xét thưởng còn hiếm hoi hơn, vì 4 năm mới xét thưởng một lần và chỉ trao cho người dưới 40 tuổi (tính đến ngày 1 tháng 1 năm xét giải). Giải Fields chỉ trao cho không quá 4 người, thông thường là 2 người.
Trong suốt 74 năm qua, cả thế giới mới có 48 nhà toán học được tặng giải Fields, và cả châu Á chỉ mới có một quốc gia duy nhất có công dân được nhận giải này đó là Nhật Bản.
Ðề: Mạng Trung Quốc dự đoán Ngô Bảo Châu được giải Fields
Từ khi anh Châu được giải Fields một phát, bất cứ một ai trong khoa toán của tôi khi gặp tôi đều lập tức chạy ra bắt tay tôi, chúc mừng "Great! Congratulation to your country. Your country must be very happy and proud of him" và cách nhìn nhận của họ đối với người Việt Nam cũng khác hẳn.
Thực sự, thành công của một người làm cho những người cùng dòng máu Việt được thơm lây.
Ðề: Mạng Trung Quốc dự đoán Ngô Bảo Châu được giải Fields
Thành công của anh ý khiến mình thấy yêu dòng máu dân tộc chảy trong người mình hơn bao giờ hết, thôi thúc mình hơn, khiến mình khát khao cống hiến hơn!
Ðề: Mạng Trung Quốc dự đoán Ngô Bảo Châu được giải Fields
Lãng - Ngô Bảo Châu: Đi theo lề là việc của những con cừu
[Only registered and activated users can see links. ]
Một người tự do, phải biết nhìn thấu cả những điểm đúng ở Lề trái cũng như Lề phải, và phải biết quay lưng với cả những sự ấu trĩ vốn tồn tại phổ biến ở cả hai loại lề.
Thông tin nổi bật nhất trên khắp thế giới người Việt tuần qua, là sự kiện GS Ngô Bảo Châu đoạt huy chương Fields. Khỏi nói về niềm vinh dự và tự hào mà sự kiện này mang lại đối với người Việt, bởi đây là giải thưởng đạt tới hàng cao quý nhất về trình độ toán học thế giới. Theo như nhận xét của giáo sư G.Laumon, người thầy từng hướng dẫn luận án của Ngô Bảo Châu, cũng đồng thời từng là một nhà toán học lỗi lạc đoạt giải thưởng Fields, thì hiện tại Ngô Bảo Châu đang thuộc lớp lãnh đạo của nền toán học thế giới. Lời nhận xét này, chính xác theo đúng nghĩa đen, nếu xét về trình độ và thành tựu mà GS Ngô Bảo Châu đã đạt được tính đến thời điểm này.
Bên cạnh niềm tự hào lớn mà GS Ngô Bảo Châu mang lại cho người Việt Nam, GS Ngô Bảo Châu cũng rất thẳng thắn khi nói về việc mình nhập quốc tịch Pháp đầu năm 2010 và vẫn giữ quốc tịch Việt Nam (thời điểm này khả năng nhận giải Fields của ông đã gần như chắc chắn). Theo GS Châu, việc đó sẽ khiến bên cạnh toán học Việt Nam, toán học Pháp cũng vì thế được vinh danh một cách xứng đáng. Ngô Bảo Châu đã hành xử như một người trọng đạo lý uống nước nhớ nguồn của người Việt. Để có được một Ngô Bảo Châu ngày hôm nay, ông có 18 năm sinh sống và được bồi đắp ở Việt Nam, sớm được đào tạo tại các lớp chuyên toán bởi các giáo sư giỏi nhất người Việt, được gặp các lãnh đạo cao cấp nhất của nhà nước Việt Nam khi đạt các giải thưởng Olimpic toán quốc tế (Điều gần như không bao giờ có ở các nước khác). Tuy nhiên, suốt 20 năm tiếp sau đó, phần lớn thời gian của ông là học tập và nghiên cứu tại Pháp, được sự hướng dẫn của nhiều tên tuổi lớn trong nền toán học thế giới, và được tiếp cận với một nền toán học phát triển nhất thế giới. Do đó, việc ông muốn cả Việt Nam và Pháp đều được vinh danh với huy chương Fields, nói lên con người trọng đạo lý của ông. Lời chia sẻ đầy ngụ ý của Ngô Bảo Châu: "Cá nhân tôi quý chiếc bút cũ hơn" cũng cho thấy nhiều suy nghĩ đích thực đằng sau những hành xử bề ngoài.
Nhiều người Việt Nam còn cảm thấy thú vị hơn khi làm một phép so sánh, ở Châu Á, tính đến nay chỉ duy nhất có Nhật từng có công dân đoạt 3 huy chương Fields. Trong nhiều năm, người Trung Quốc cố vơ lấy một huy chương Fields về phía mình bằng cách diễn giải quốc tịch của hai người từng đoạt Fields có gốc Hoa là Terence Tao và Shing - Tung Yau (Khâu Thành Đồng). Tuy nhiên, có vẻ điều này là khá muối mặt và lố bịch. Terence Tao, đoạt huy chương Fields năm 2006, mang quốc tịch Úc và được sinh ra cũng tại Úc. Trung Quốc chẳng có đóng góp tẹo nào trong việc tạo nên tài năng và sự nghiệp của Terence Tao. Ông này cũng từng khiến Trung Quốc muối mặt khi trả lời báo chí Trung Quốc, khi cánh báo chí cố gắng muốn nhồi cái gốc gác Hoa vào con người của ông: "Không, tôi là người Úc" - Terence Tao trả lời, bằng tiếng Anh. Trường hợp Khâu Thành Đồng thì hơi có phần phức tạp hơn, ông này sinh tại Quảng Đông, nhưng năm 1949, khi Khâu Thành Đồng mới 5 tháng tuổi, cả gia đình ông ta đã chạy loạn sang Hồng Kông để trốn tránh vấn nạn quân lính Mao Trạch Đông, lúc đó vừa nhất thống xong Trung Quốc. Kể từ đó, Sing Tung Yau được hưởng nền học vấn dưới sự ảnh hưởng của nước Anh, lúc đó Hồng Kông là đất của người Anh (Năm 1997 Hồng Kông mới được trả về Trung Quốc). Năm 1982, Yau nhận giải Fields với quốc tịch Mỹ. Như vậy với trường hợp Khâu Thành Đồng, Trung Quốc cũng chẳng có chút công lao gì để mà tự hào khi chẳng đóng góp gì cho việc hình thành tài năng cũng như thành tích của Yau.
Sing - Tung Yau là một nhà toán học rất có tài năng, công trình Calabi - Yau của ông ta (đọat giải Fields năm 1982) là một công trình đột phá cho toán học và vật lý học. Tuy nhiên về sau này tính hám danh khiến Yau bị tổn hại danh tiếng rất nhiều. Đó là sự kiện Sing - Tung Yau cố gắng tìm cách chiếm đoạt công lao của nhà toán học vĩ đại người Nga Perelman, người đã giải thành công bài toán thiên niên kỷ về Giả thuyết Poincare (Giả thuyết cực kỳ quan trọng trong toán học này ngót 100 năm không có người giải được, được coi là một trong số những bài toán hóc búa nhất thiên niên kỷ, hơn nữa lại có vai trò sống còn đối với sự phát triển của vật lý học và toán học), bằng cách lập ra một nhóm hai nhà toán học Trung Quốc là Xi-Ping Zhu và Huai-Dong Cao, vốn là đệ tử của Yau, tìm cách diễn giải lại cách chứng minh Poincare của Perelman, và nhận vơ rằng chính họ mới là người chứng minh bài toán này. Tất nhiên trong một thế giới mà mọi sự đúng sai đều rất rõ ràng như thế giới Toán học, thì nỗ lực của Yau chẳng nhận được gì khác ngoài sự coi thường. Tất cả các nhà toán học hàng đầu trên thế giới và hiệp hội toán học quốc tế đều thống nhất rằng chính Perelman mới là người giải được giả thuyết Poincare, và họ đã ghi nhận công lao của ông bằng cách trao cho Perelman huy chương Fields (năm 2006), và viện toán Clay đã trao cho Perelman giải thưởng cao nhất của viện này qua việc giải được một trong số các bài toán thiên niên kỷ, phần thưởng lên tới 1 triệu USD. Perelman đã từ chối không nhận cả hai giải thưởng. Lý do đích thực, theo nhiều người nói, thì do ông khinh thường nhân cách của Sing - Tung Yau (Khâu Thành Đồng), và muốn rời bỏ thế giới toán học bởi không muốn xếp chung trong một thế giới tồn tại một người như Yau. (Dù Perelman từ chối nhận huy chương Fields, nhưng trang web của tổ chức này vẫn ghi chính thức ông là người được trao giải, và chú thích thêm: từ chối nhận).
So sánh như thế, để thấy Ngô Bảo Châu thực sự đã khiến người Việt Nam có quyền tự hào một cách xứng đáng. Việt Nam vốn là một đất nước được vinh danh bởi những vị tướng có chiến công hiển hách. Giờ đây, là một lĩnh vực khác, với đỉnh cao tri thức về toán học. Có thể hiện tại Việt Nam còn nằm trong nhóm các nước kém phát triển nhất Á Châu, nhưng rõ ràng, phải là một dân tộc có tầm vóc mới có thể sản sinh ra những tài năng mà những đất nước khác, dù có trình độ phát triển cao hơn rất nhiều, với mức sống và thu nhập gấp nhiều lần Việt Nam, cũng chưa bao giờ tạo ra được.
Sự tự hào này không phải chỉ có ý nghĩa như một liều thuốc ru ngủ. Trái lại, nó thổi lên một ngọn lửa đam mê chinh phục những đỉnh cao về tri thức, về nỗ lực đưa đất nước vươn lên, và thổi lên một sự tự tin mà người Việt Nam hoàn toàn có thể tin tưởng vào tiềm lực của mình.
Sau khi nhận giải Fields, một nhà khoa học vốn cần và luôn ưa thích cách sống lặng lẽ, Ngô Bảo Châu phải đối mặt với khá nhiều phiền toái do giới truyền thông và sự ồn ào do nổi tiếng mang lại. Ông có một câu trả lời gây chú ý trên nét: "Đi theo lề trái hoặc phải là việc của con cừu, không phải việc của một người tự do". Nhận xét của GS Châu khá gây động chạm và là một đòn khá đau đánh trực tiếp vào đám người cả trong nước lẫn nước ngoài vốn trước giờ tự phân mình thành hai phe: "Lề trái" - nỗ lực chống chính quyền, và "Lề phải" - Nỗ lực tuyên truyền đánh bóng chính quyền. Quả thực với tư duy của một người làm khoa học, hơn thế, là một người có nhận thức để biết đâu là đúng hoặc sai, thì việc khép mình vào một "loại lề" không phải là hành vi của một người tự do. "Lề trái" hoặc "Lề phải" đều có những cái đúng riêng, và cũng có đầy rẫy những sự cực đoan ngu muội từ cả hai phía. Một người tự do, phải biết nhìn thấu cả những điểm đúng ở Lề trái cũng như Lề phải, và phải biết quay lưng với cả những sự ấu trĩ vốn tồn tại phổ biến ở cả hai loại lề. Bằng lời tuyên bố này GS Châu thể hiện khá rõ tư duy một người làm khoa học, vốn hướng tới chân lý và cái đúng. Và đến bao giờ, cả những thành phần ngu xuẩn trong chính quyền và cả đám đần độn muốn bôi nhọ chính quyền, mới thôi việc "phân lề", để người Việt Nam có thể trở thành một khối đoàn kết hướng tới sự phát triển, phồn vinh và ánh sáng của tri thức?
Một câu chót đáng suy ngẫm trong bài bộc bạch trên net sau khi nhận giải của GS Châu: "Không phải ai cũng có khả năng nhận giải Noben hay Fields, nhưng bất cứ ai cũng có thể lựa chọn cách sống để sống có ý nghĩa".
Ðề: Mạng Trung Quốc dự đoán Ngô Bảo Châu được giải Fields
Có bài viết này, tôi đọc mãi vẫn không hiểu nó nói gì.
Có thể GS Ngô Bảo Châu vẫn cần đến giải thưởng và sự vinh danh, nhưng "hoà thượng" Thích Học Toán thì chắc chắn luôn là một chiếc thuyền rỗng đáy, đừng chở cái gì theo mình cả, dù là cái huy chương "Fields" lấp lánh ánh vàng. Chỉ có như vậy, một ngày kia thiên tài mới không đi lẫn với bầy cừu.
>> [Only registered and activated users can see links. ]>> [Only registered and activated users can see links. ]>> [Only registered and activated users can see links. ]
>> [Only registered and activated users can see links. ]
>> [Only registered and activated users can see links. ]
>> [Only registered and activated users can see links. ]>> [Only registered and activated users can see links. ] LTS: Sau những ngày cả xã hội vui mừng đón nhận thông tin GS Ngô Bảo Châu được vinh danh với giải thưởng Fields danh giá, mới đây Tuần Việt Nam nhận được bài viết của tác giả Thái Nam Thắng, đặt ra những vấn đề đáng suy ngẫm. Để rộng đường dư luận, tôn trọng tính thông tin đa chiều, Tuần Việt Nam xin đăng bài viết dưới đây. Không có sự sáng tạo đích thực nào không đi liền hai chữ "tự do"
Mỗi người cần có khát vọng, cả dân tộc dám ước mơ? Liệu đó có thể là những tia lạc quan cho người Việt sau sự kiện Giáo sư Ngô Bảo Châu nhận Giải thưởng Fields? Chắc chắn sẽ còn nhiều câu hỏi và dự cảm hơn thế, nhưng câu trả lời hình như đang bị che khuất đâu đó chung quanh những thông tin quá nhiều về lòng tự hào Việt Nam trong những ngày vừa qua.
Ai cũng hiểu, lòng tự hào như vậy cũng sẽ nhanh chóng đi qua. Nếu nói cho đúng, hiện tượng Ngô Bảo Châu đã đi vào lịch sử toán học thế giới. Ngô Bảo Châu sẽ chẳng còn là niềm tự hào riêng của người Việt, của "nền toán học Việt Nam", "trí tuệ Việt Nam".
Nhưng rồi đây có bao nhiêu "trí tuệ Việt Nam", "trí tuệ của nền toán học Việt Nam" có thể hiểu đầy đủ về "Bổ đề cơ bản" để diễn giải và ứng dụng nó trong tư duy toán học của người Việt hay ở các lĩnh vực khác liên quan đến toán học, đến đời sống thực tiễn?
Sự bí hiểm của một nghi vấn suốt 30 năm, làm đau đầu thế giới toán học, chả lẽ cuối cùng cũng chỉ đọng lại một mớ những mơ mơ hồ hồ trong cái "niềm tự hào" kiểu phong trào kia hay sao? "Của báu" mà không đủ khả năng để dùng, hay thuộc sở hữu của đỉnh cao trí tuệ Việt Nam, nhưng thế giới lại "mượn" để dùng, và dùng rất đúng chỗ, rất hiệu quả?
Sự vượt trội của một cá nhân xuất sắc cuối cùng đã làm lộ ra một sự thật trần trụi, nói như Lão Tử đó là "thiểu thắng đa" của đạo giảm trừ (đạo Trời). Tinh tuý chẳng bao giờ thuộc về số đông. Nếu tinh tuý mà thuộc về số đông thì nó chẳng còn gì là tinh tuý nữa. Đó là con đường độc thiện kỳ thân và cả sự khổ công "tu luyện" của "hoà thượng" Thích Học Toán (blog của GS Ngô Bảo Châu) trong nhiều ngày nghiền ngẫm, suy nghiệm về "công án" Langlands.
Có lẽ lời phát biểu gây ấn tượng đến nhiều người của GS Ngô Bảo Châu và được không ít báo trích lại đó là: "Xin thưa, bám theo lề là việc của con cừu, không phải việc của con người tự do". [Only registered and activated users can see links. ] Tinh tuý chẳng bao giờ thuộc về số đông Gác chuyện "bám lề" sang một bên, nói chuyện tự do thôi. GS Ngô Bảo Châu đã nhận thức về hai chữ "tự do" ở đỉnh cao của vinh quang cá nhân. Thiết nghĩ, đó mới là niềm tự hào của người Việt Nam về Ngô Bảo Châu, và với câu nói này "hoà thượng" Thích Học Toán mới là người ngộ đạo (đạo toán học). Vậy giải thưởng kia còn danh nghĩa gì nữa trước hai chữ "tự do"? Không có sự sáng tạo đích thực nào mà không đi liền với hai chữ "tự do". Tại sao mỗi người phải biến mình thành một cá nhân "ăn khớp" với xã hội, ăn khớp với những lề thói mà đôi khi chúng chỉ là một mớ bảo thủ hỗn độn được một ít trí khôn ranh mãnh và một vài dữ liệu không đầy đủ của tri thức nhào nặn ra?
Mỗi người không chỉ có một cơ chế tránh bụi bẩn khi gió cát nổi lên mà chính khi nhìn thấy bụi bẩn họ mới hiểu hết được tính chất ô nhiễm của thế giới và sự cùng tồn tại bất phân ly với thanh tĩnh. Điều khác biệt lớn nhất là làm thế nào để cộng tồn, để sống với bụi bẩn khi sự che lấp, gian dối biến ảo chung quanh đời người luôn làm sai lệch nhận thức thực tế, làm giới hạn sự tự do, để người ta không dám nghĩ, không dám nói, không dám hành động và không dám tự chịu trách nhiệm về những gì mình đã làm?
Câu trả lời chỉ có thể đến từ một con người dám mãnh liệt bảo vệ sự tự do, sống với tự do. Sự "tự sướng" khôi hài
Thật lạ lùng, có không ít người trong chúng ta hoan hô giải thưởng, hoan hô câu nói đĩnh đạc ấy, trong khi ý chí thì cùn nhụt, nhận thức thì đóng khuôn bởi bao nhiêu những lề luật. Con người nô lệ cho hoàn cảnh trong những điều kiện họ hoàn toàn có quyền chọn lựa sự tự do. Vậy phải chăng có quá nhiều người không muốn tự do, nhưng thích hoà mình vào tập thể để tung hô tự do?
Nếu đúng là như vậy thì đó chính là quy luật gia tăng của "đạo tiểu nhân" mà Lão Tử nói. Khi đạo tiểu nhân gia tăng thì chữ tự do làm gì còn môi trường trong lành đích thực để hít thở. Bởi sự xâm chiếm của cái số lượng, cái mạnh, cái cứng rắn, bạo lực từ bên ngoài sẽ bành trướng và chiến thắng.
Chỉ khi đạo của tự do (tự nhiên nhi nhiên) xuất hiện thì mới có thể "lấy yếu đánh mạnh", "lấy ít địch nhiều". Chỉ có như thế mới có thể phát hiện ra hiền tài, đề cao hiền tài, mới có thể hiểu được sức mạnh và công dụng lớn có khi nằm ở những sự giản đơn (đến bất ngờ). Những phức tạp rườm rà, luân hồi lên xuống trong đời sống sở dĩ diễn ra bất tận vì con người có đặc tính "tham sinh uý tử", không biết đặt mình vào cái chỗ nguy hiểm, cái chỗ mất tự do để khao khát tự do.
Đỉnh cao trí tuệ của dân tộc làm sao có thể đến từ thói quen "khi vui thì vỗ tay vào, đến khi hoạn nạn thì nào thấy ai". Cá nhân một khi đã đánh mất tự do của chính mình thì chỉ có thể vỗ ngực tự hào với những thứ tự do vô thưởng vô phạt, mà biểu hiện thường thấy là sự tự mãn hô to lên "tôi tự hào quá, tôi sẽ đặt ngay tên con tôi là Bảo Châu để lớn lên trí tuệ của nó cũng sẽ được 'nhập dữ liệu' như thế".
Đó là sự "tự sướng" khôi hài. Vì sự mất tự do lớn nhất chính ở lúc chúng ta tranh nhau vỗ tay và tung hô sự hùng vĩ của một cá nhân về cho một tập thể, bất chấp diễn trình nhân quả, sự nỗ lực sinh tử và cô đơn tận cùng của cá nhân. "Hoà thượng" Thích Học Toán sẽ mất đi danh hiệu ngộ đạo nếu ông khuyên mọi người hãy ước mơ đến cái tự hào của giải thưởng.
Tự do sẽ sinh ra tất cả những giải thưởng cao quý nhất của loài người. Giải thưởng ấy tự động để tự do rơi trở về với khái niệm "toàn mỹ" của chính nó, có nghĩa rằng "giải thưởng" ấy phải phục vụ con người, chứ nó không phải là cái tủ trang sức chứa đựng vô số những vàng, bạc, đá quý, kim cương, đô-la, biệt thự, hay phải phục vụ cho một cá nhân, tư tưởng tự xưng là ưu tú nào... [Only registered and activated users can see links. ] Không có sự sáng tạo đích thực nào mà không đi liền với hai chữ "tự do" Sự tự do lớn nhất của một dân tộc không phải chỉ biết chấp nhận vinh quang là của chung, còn nhục nhã thì thuộc về chúng nó. Trí tuệ, nhục nhã, sai lầm, khuyết điểm đều phải là của chung, không nhìn vào sự thực ấy, cá nhân không thể khai phóng, không thể tự cởi trói để hướng đến tự do.
Thử hình dung, nếu GS Ngô Bảo Châu không thể chứng minh được "Langlands"? Chuyện gì sẽ diễn ra cho "nền toán học Việt Nam"? Lấy giáo lý nhân quả của Đạo Phật mà soi thì sẽ thấy, một hạt giống (của gien Việt) dù có tốt đến cỡ nào, nhưng nếu gieo vào một mảnh đất cằn cỗi thì nó có muốn trổ cành xanh lá, ra hoa kết quả cũng không bao giờ được.
Ngược lại một hạt giống bình bình dù năng suất không cao nhưng gieo vào một mảnh đất màu mỡ thì nó vẫn sẽ cho ra những kết quả mong muốn. Nói gần, nói xa để những người Việt tự trọng, mến yêu, thần tượng Ngô Bảo Châu nên dành một phút để cảm ơn nước Pháp.
Có thể GS Ngô Bảo Châu vẫn cần đến giải thưởng và sự vinh danh, nhưng "hoà thượng" Thích Học Toán thì chắc chắn luôn là một chiếc thuyền rỗng đáy, đừng chở cái gì theo mình cả, dù là cái huy chương "Fields" lấp lánh ánh vàng. Chỉ có như vậy, một ngày kia thiên tài mới không đi lẫn với bầy cừu