[Only registered and activated users can see links. ][Only registered and activated users can see links. ]
Nhân việc đọc bài dưới đây:
"Bằng chứng đạo văn trong giáo trình của “Giáo Sư Tiến Sĩ” Trần Ngọc Thơ và sự hủy hoại nền quốc học Việt Nam"
[Only registered and activated users can see links. ]
Tôi muốn thảo luận một vấn đề đã xảy ra khá phổ biến trong nước:
Các nhà "nghiên cứu trong nước" dùng kết quả đã publish ở nước ngoài (thường bằng tiếng Anh), dịch lại để viết giáo trình và đăng trên các tạp chí tiếng Việt trong nước mà ko trích dẫn nguồn gốc rõ ràng.
Tất nhiên những việc làm như thế chẳng khác nào "ăn cắp" kết quả NCKH của người khác và cần bị lên án. Vấn đề cần thảo luận là mức độ trầm trọng của việc này ở VN thế nào và chúng ta cần làm gì để chận đứng việc làm này.
thay đổi nội dung bởi: Whitebear., 05-10-2010 lúc 04:17 AM.
Tôi thì ko có ý kiến gì vì ở VN thì mình ko đọc papers bao giờ. Tất nhiên làm việc như vậy là ko trung thực và cần phải đối, ít nhất phải trích dẫn đầy đủ.
Ko biết mấy cuốn sách 10000 bài toán, ..., (kiểu sách luyện thi cấp 3) thì có dính vào chuyện này ko.
Còn hồi học ĐH thì có quyển sách của thầy NHVH ở trường KHTNHN đọc thấy cuốn sách viết chuẩn về văn phong, dấu chấm, phẩy, lượng kiến thức và hồi đó cũng được học course của thầy. Hi vọng là ở VN có nhiều sách high - quality như vậy.
Tôi thì ko có ý kiến gì vì ở VN thì mình ko đọc papers bao giờ. Tất nhiên làm việc như vậy là ko trung thực và cần phải đối, ít nhất phải trích dẫn đầy đủ.
Ko biết mấy cuốn sách 10000 bài toán, ..., (kiểu sách luyện thi cấp 3) thì có dính vào chuyện này ko.
Còn hồi học ĐH thì có quyển sách của thầy NHVH ở trường KHTNHN đọc thấy cuốn sách viết chuẩn về văn phong, dấu chấm, phẩy, lượng kiến thức và hồi đó cũng được học course của thầy. Hi vọng là ở VN có nhiều sách high - quality như vậy.
Cuốn đại số đại cương của NHVH thì có tham khảo từ cuốn của S. Lang ra đấy. Đầu tiên đọc cứ tưởng xịn, sau đó đến khi giở Lang ra thì thấy văn phong giống giống và từ đó đổi sang đọc Lang, tốc độ đọc hiểu tăng nhanh gấp 2. Tất nhiên nó có modify đi chút ít và có trích nguồn.
Cuốn PDE của Trần Đức Vân thì copy nguyên văn cuốn PDE của Evans khoa tôi, sau đó cho thêm 2 trang paper vào, rồi gán tên Trần Đức Vân, tham khảo từ Evans. Tuy nhiên họ cũng có trích nguồn đầy đủ.
thay đổi nội dung bởi: Whitebear., 05-13-2010 lúc 03:51 PM
Cuốn đại số đại cương của NHVH thì phần lớn lấy từ cuốn của S. Lang ra đấy. Đầu tiên đọc cứ tưởng, sau đó đến khi giở Lang ra thì thấy văn phong giống hệt. Tất nhiên có modify đi chút ít.
Cuốn PDE của Trần Đức Vân thì copy nguyên văn cuốn PDE của Evans khoa tôi, sau đó cho thêm 2 trang paper vào, rồi gán tên Trần Đức Vân, tham khảo từ Evans.
Tất nhiên có quyền xài các kết quả từ sách và báo để viết lại sách bằng tiếng Việt nhưng phải trích dẫn đầy đủ.
Khi các vị có bằng cỡ TS trở lên cố tình lờ đi ko trích dẫn kết quả của người khác thì rõ ràng đã có chủ ý ăn cấp. Ko có chuyện họ ko biết là phải trích dẫn.
Có 2 vấn đề tôi nghĩ là quan trọng:
- Nhiều người xài các xuất bản "ăn cắp" như dịch sách và ko cite để kiếm học hàm PGS, GS và thăng quan tiến chức.
- Nguy hiểm hơn như các bác thấy trên forum tôi trích dẫn ở post đầu, nhiều bạn bênh vực các hành vi phi KH này khá mạnh mẽ. Tôi cho rằng ko thể dùng bất cứ lý do nào đễ bênh vực các hành vi phản khoa học đó.
[Only registered and activated users can see links. ]
với đoạn cuối thế này:
"Những ai quan tâm đến vụ việc thầy Thơ và cô Cúc đều hiểu, thật khó nói thêm, hay đi tìm thấu đáo, xem “tay ải, tay ai” đã xài "chùa" giáo trình. Vì nếu không khéo, một kiểu hiệu ứng domino rụng rời sẽ đụng chạm đến rất nhiều các vị giáo sư khác."
Cái này là do các thầy, cô in sách và xuất bản thành sách. Trường mình các môn học đều không có sách giáo khoa, chỉ là các giáo trình do các thầy cô dịch và được cập nhật hàng năm. Nếu có in thì cũng lưu hành nội bộ, không bán ra ngoài nhưng sinh viên nhìn là biết là giáo trình dịch từ sách nước ngoài. Giá sách cũng bằng giá photo.
Những người đang gặp rắc rối là do họ không rõ ràng nên họ phải tự chịu. Bên BK, các bạn còn phải đọc sách tiếng Anh, chả có ai dịch cho lại hay. Papers thì các thầy cũng chịu khó lấy về cho sinh viên vì trường cũng có vài accounts lúc thời buổi thông tin còn khó khăn.
Hiệu ứng Domino không lớn như bác Mister dự đoán đâu, ít ra là ở các trường đại học kĩ thuật hàng đầu ở Việt Nam.
thay đổi nội dung bởi: VLB, 05-09-2010 lúc 05:16 PM
Cái này là do các thầy, cô in sách và xuất bản thành sách. Trường mình các môn học đều không có sách giáo khoa, chỉ là các giáo trình do các thầy cô dịch và được cập nhật hàng năm. Nếu có in thì cũng lưu hành nội bộ, không bán ra ngoài nhưng sinh viên nhìn là biết là giáo trình dịch từ sách nước ngoài. Giá sách cũng bằng giá photo.
Những người đang gặp rắc rối là do họ không rõ ràng nên họ phải tự chịu. Bên BK, các bạn còn phải đọc sách tiếng Anh, chả có ai dịch cho lại hay. Papers thì các thầy cũng chịu khó lấy về cho sinh viên vì trường cũng có vài accounts lúc thời buổi thông tin còn khó khăn.
Hiệu ứng Domino không lớn như bác Mister dự đoán đâu, ít ra là ở các trường đại học kĩ thuật hàng đầu ở Việt Nam.
Chuyện dịch sách nước ngoài làm giáo trình tôi nghĩ là chuyện tốt và nên làm khi đa phần SVVN khả năng đọc trực tiếp TA chưa hẵn đã thật tốt.
Vấn đề là khi dịch thì phải ghi rõ nguồn sách gốc và nên hỏi ý kiến tác giả (kể cả khi dùng nội bộ trong trường).
Trong trường hợp in các giáo trình này thành sách và bán rộng rãi trên thị trường thì chuyện ko trích dẫn nguồn gốc tất nhiên là chuyện rất nghiêm trọng. Như trong trường hợp GS Thơ thậm chí còn tố cáo các vị khác "luộc" sách của mình trong khi thật sự bác lại "luộc" sách nước ngoài và ko trích dẫn nguồn gốc.
Tất nhiên ai cũng hiểu "contribution" của dịch giả và tác giả chính thức của một công trình NCKH (sách hay báo) là rất khác nhau. Một quyển sách nghiêm túc cần nhiều năm để viết và cần tham thảo rất nhiều tài liệu khác trong khi dịch sách thì khá đơn giản.
Tôi còn nhớ khi còn ở VN có đọc các sách do Nguyễn Hiến Lê dịch như "Đắc Nhân Tâm"... và thật sự rất quý cống hiến của ông cho người đọc Việt vì các bản dịch rất hay. Nhưng chuyện gì ra chuyện đấy, chúng ta vẫn chỉ gọi NHL là dịch giả giỏi chứ ko phải nhà văn giỏi.
Thiết nghĩ khi KHCN VN giao lưu nhiều với thế giới và chúng ta cũng muốn các trường DH được xếp hạng cao thì việc dịch và trích dẫn khi NCKH phải làm thật nghiêm túc. Ko thể chấp nhận một ngày DHQG VN được nằm trong top 200 thế giới trong khi các Prof của chúng ta vẫn miệt mài "ăn cắp" các công trình KH của người khác mà ko trích dẫn nguồn gốc!
Em nghĩ là thế hệ GS già thì dịch sách (mà không hỏi) hơi nhiều, theo em đoán thì gần 100% là như vậy . Nên chúng ta nên bắt đầu làm cẩn thận từ thế hệ 7x,8x,9x,0x ... thôi.
__________________ Không có gì quí hơn độc lập tự do. Tốt nhất là không lấy vợ.
Việc bác Mister đề nghị người dịch hỏi ý kiến tác giả đúng là hơi khó. Có những sách họ tham khảo rất cũ, tác giả có khi đã quá cố rồi.
Thông thường, một bộ môn sẽ có 3-4 giáo trình, các thầy cô chia ra để viết và bìa giáo trình thường ghi là "Người biên soạn: PGS TS... hay ThS... ", trang cuối cùng là danh mục các sách tham khảo. Cho nên không có việc luộc sách người làm của mình được. Như vậy cũng là tốt rồi. Kể cả đối với giáo trình thực tập trên lab, cẩn thận hơn thì có một số bộ môn cho monitors làm các thí nghiệm trong hè để soạn bài cho các buổi thực tập trong năm học.
Việc Chít nói các GS già dịch sách mà không hỏi là 100% thì mình thấy phát biểu hơi nhanh. Giáo sư trường mình cũng tầm 5-6x cả, một số người mình biết thì khi soạn giáo trình cũng làm như đc kể ở trên.
thay đổi nội dung bởi: VLB, 05-09-2010 lúc 09:37 PM
Việc bác Mister đề nghị người dịch hỏi ý kiến tác giả đúng là hơi khó. Có những sách họ tham khảo rất cũ, tác giả có khi đã quá cố rồi.
Thông thường, một bộ môn sẽ có 3-4 giáo trình, các thầy cô chia ra để viết và bìa giáo trình thường ghi là "Người biên soạn: PGS TS... hay ThS... ", trang cuối cùng là danh mục các sách tham khảo. Cho nên không có việc luộc sách người làm của mình được. Như vậy cũng là tốt rồi. Kể cả đối với giáo trình thực tập trên lab, cẩn thận hơn thì có một số bộ môn cho monitors làm các thí nghiệm trong hè để soạn bài cho các buổi thực tập trong năm học.
Việc Chít nói các GS già dịch sách mà không hỏi là 100% thì mình thấy phát biểu hơi nhanh. Giáo sư trường mình cũng tầm 5-6x cả, một số người mình biết thì khi soạn giáo trình cũng làm như đc kể ở trên.
Từ "biên soạn" thật ra ko nên dùng khi đơn thuần là dịch sách người khác. Chính xác là phải ghi tên tác giả và người dịch để tên "dịch giả" thôi.
Tất nhiên trước đây khi chúng ta ít giao lưu với thế giới thì ko sao. Khi giao lưu nhiều những chuyện ko rõ ràng chỉ ảnh hưởng xấu tới những người ko tuân theo luật chơi.
Theo tôi nghĩ tất cả các bác làm NCS thời truớc ở LX và Đông Âu cũng biết rất rõ chuyện phải trích dẫn nguồn gốc nhưng cố tình lờ đi! Mang tiếng là có viết sách vẫn hơn người đi dịch sách nhất là để lên PGS/GS! Ai cũng làm thế nên ko ai nói ai!
Có khi vì thế mà nhiều người nghĩ chuyện lờ đi tác giả chính là ko có tội vì ai cũng làm thế. Nếu ko thế thì các bác có danh phận như TS Thơ cũng ko dám làm ầm ĩ chuyện người khác "luộc" sách của mình vì bác biết thừa chuyện bác ko trích dẫn sách của người khác cũng "phạm luật" như thế!
Một chuyện có thể xảy ra trong tuơng lai gần là các nhà xuất bản nước ngoài đang nắm copyright của sách ngoại văn có thể kiện các nhà xuất bản VN vì "ăn cắp" bản quyền nếu chúng ta bán sách dịch rộng rãi mà ko trích dẫn nguồn gốc. Tất nhiên có thể nước ngoài họ ko theo dõi các sách bán ở VN nhưng nếu có nguời liên lạc với họ để tố cáo thì chuyện này hoàn toàn có thể xảy ra.
Chúng ta đã chứng kiến chuyện tố cáo trong các kỳ thi "Trí Tuệ VN" mấy năm trước và nó đã đến tay đối tác nước ngoài. Vì thế tôi hoàn toàn tin chuyện "ăn cắp" bản quyền sách khi bị tố cáo ra nước ngoài thì các cá nhân liên quan chắc chắn sẽ gặp rắc rối pháp lý!
thay đổi nội dung bởi: Mister, 05-09-2010 lúc 10:07 PM
Bàn về chuyện đạo sách của TS trong nước 
. Nên chúng ta nên bắt đầu làm cẩn thận từ thế hệ 7x,8x,9x,0x ... thôi. 
